Bladmuziek voor drummers

Drummers lezen andere bladmuziek dan pianisten of gitaristen. Logisch ook: een drumstel heeft geen toonhoogtes, maar wel een heleboel verschillende onderdelen die elk hun eigen klank hebben. Drumnotatie is daarom een taal op zich, en wie hem eenmaal kan lezen, pikt elk nieuw nummer veel sneller op. In dit artikel leggen we uit hoe die taal werkt.

Zo werkt drumnotatie

Drummuziek staat net als gewone bladmuziek op een notenbalk van vijf lijnen, maar de lijnen betekenen iets anders. Elk onderdeel van het drumstel heeft zijn eigen vaste plek: de bassdrum staat onderaan, de snaredrum in het midden en de hi-hat en bekkens bovenaan, vaak genoteerd met een kruisje in plaats van een bolletje. Zo zie je in één oogopslag wanneer je welk onderdeel moet spelen.

Notenwaarden en rusten

Om de duur van elke slag aan te geven bestaan er verschillende notenwaarden, elk met een bijbehorende rust. Bij het oefenen tel je ze zo:

• Hele noot of rust (4 tellen): tel 1 (2 3 4)
• Halve noot of rust (2 tellen): tel 1 (2) 3 (4)
• Kwartnoot of rust (1 tel): tel 1 2 3 4
• Achtste noot of rust (een halve tel): tel 1ne 2je 3je 4re
• Zestiende noot of rust (een kwart tel): tel 1tenete 2tenete 3tenete 4tenete

Met een punt achter de noot verleng je hem met de helft van zijn waarde. Een gepuncteerde halve noot duurt dus geen twee maar drie tellen. Dat kleine puntje wordt door beginnende drummers nog weleens over het hoofd gezien, en dan klopt de hele maat ineens niet meer.

De maatsoort

Vooraan de balk staat de maatsoort. Die vertelt je hoeveel noten van een bepaalde waarde er in één maat passen: een 3/4-maat bevat drie kwartnoten, een 6/8-maat zes achtste noten. Verreweg de meeste pop- en rocknummers staan in een 4/4-maat, de vertrouwde vier tellen per maat.

Tempo en de metronoom

Bovenaan de bladmuziek vind je meestal het tempo in BPM (beats per minute). Zet je metronoom op dat getal en je weet precies hoe snel het stuk bedoeld is. Oefen een nieuwe drumpartituur altijd eerst langzamer dan het voorgeschreven tempo en voer de snelheid pas op als de slagen er foutloos uitkomen. De metronoom is daarbij je eerlijkste vriend: hij verklapt meteen of je aan het versnellen of vertragen bent, iets wat vrijwel elke drummer onbewust doet.

Zelf oefenen

Genoeg theorie, tijd om te spelen. Oefen het onderstaande stuk maar eens, een klassieker van de Blues Brothers. Lees eerst rustig de maat door, klap of tik het ritme mee en ga daarna pas achter je drumstel zitten.

Gaat het nog niet meteen goed? Heel normaal. Deel het stuk op in stukjes van één of twee maten en plak die pas aan elkaar als elk stukje apart lukt.

Dynamiek en herhalingstekens

Naast wát je speelt, vertelt bladmuziek ook hóé je het speelt. Een accentteken boven een noot betekent: deze slag mag eruit springen. Kleine noten tussen haakjes zijn ghostnotes, slagen die je juist bijna onhoorbaar speelt en die een groove zijn souplesse geven. En dan zijn er de dynamiektekens: een f (forte) betekent sterk, een p (piano) zacht. Twee drummers die dezelfde noten spelen kunnen totaal anders klinken, en dit soort tekens zijn het verschil.

Ook handig om te kennen: herhalingstekens. Een dubbele streep met twee puntjes betekent dat je een stuk nogmaals speelt, en het procentteken-achtige symbool in een maat betekent simpelweg: herhaal de vorige maat. Drummuziek zit vol herhaling, dus met deze tekens blijft een partituur lekker compact.

Zo leer je vlot drumnoten lezen

Noten lezen is net als een taal leren: tien minuten per dag werkt beter dan één lange sessie per week. Een paar dingen die het leren flink versnellen. Pak de bladmuziek erbij van nummers die je al kent en lees mee terwijl je luistert; je koppelt dan vanzelf het notenbeeld aan wat je hoort. Klap of tik een nieuw ritme altijd eerst voordat je het op het drumstel probeert. En begin met eenvoudige grooves van één maat in plaats van complete nummers. Wie elke dag even leest, kan na een paar weken de meeste pop- en rockpartijen gewoon van blad meespelen.

Leren drummen met uitleg bij elke stap

Bladmuziek lezen leer je het snelst als je het meteen toepast. In onze online drumles wordt drumnotatie stap voor stap behandeld, met video's waarin je precies ziet én hoort hoe elk ritme klinkt. Je oefent in je eigen tempo en kunt bij elke les vragen stellen. Meer lezen over drummen? Bekijk dan ook wat er allemaal op een drumstel zit of ons artikel over het kiezen van de juiste drumstokken.

Veel drumplezier!